Kültürde, normal hücreler komşu hücrelere
yapışarak ilişkilerini devam ettirirler. Bu yapışma
(adhezyon) noktalarında hücrelerde elektronca yoğun
bir plak oluşur. Bununla birlikte, hücrelerin
ameboid uzantılarında yavaşlama ve durma görülür. Bu
olaya kontak inhibisyon denir. www.genetik
bilimi.com adlı sitede yer alan bilgilere göre; Bu
şekilde, hücre bölünmesi kontrol edilir. Deneysel
olarak, normal hücreler bir kültür ortamında
kendilerine sağlanan ortam şartları ne kadar iyi
olursa olsun kontak inhibisyon nedeniyle tek tabaka
oluşturduktan sonra daha fazla çoğalmazlar. Çünkü,
bölünme sınırlı sayıda olur. Fakat, kanser hücreleri
sürekli çoğalarak birkaç tabakalı düzensiz kitleler
oluştururlar. Bu da kanser hücrelerinde kontak
inhibisyon kaybı olduğunu göstermektedir.
Kanser nasıl oluşur?
Kanserlerin yaklaşık %80-90’ı çevresel ve/veya
davranış faktörleri tarafından meydana gelir ve
önlenebilme potansiyeli vardır. Kalıtım yoluyla
kanser meydana gelme olasılığı çevresel faktörlere
oranla çok daha azdır.
x-ışınları, uv (ultraviyole-morötesi) ışınları
gibi fiziksel ve bazı ilaçlar, polisiklik aromatik
hidrokarbonlar gibi kimyasal faktörlerin yanında
virüsler de biyolojik olarak normal karaktere sahip
bir hücre kültürünü transforme ederek kanser
oluşturabilirler.
Kimyasal karsinojenler, tümörü ya uygulandığı
yerde (örn: cilt) veya absorbe edildiği yerde (örn:
bağırsak) ya da metabolizmanın durumuna göre
karaciğer, böbrek gibi organlarda, bazen de direkt
olarak alakası olmayan bir yerde meydana getirirler.
Fakat, karsinojene maruz kalma kanser oluşturmak
için tek başına bir sebep değildir. Karsinojenler
ancak uygun yer ve zamanda kanser oluşturabilirler.
Sayabileceğimiz bazı kimyasal karsinojenler
şunlardır:
* Hidrokarbonlar: baca temizleyicileri, boya
endüstrisinde kullanılan maddeler
* Afla toksin ( küf mantarı tarafından sentezlenir)
* Nikel, krom
* Sigara (nikotin, tar)
* Yiyecek katkıları
* Birçok ilaçlar
* Parfümlerde kullanılan bazı kimyasallar
Fiziksel faktörlerin, kanserojen kimyasal
maddelerin veya onkojenik (kansere neden olan)
virüslerin konak hücre genomu ile etkileşimleri
sonucu hücreler değişmekte ve farklı antijenite
kazanmaktadır. Bir normal hücrenin kontrolden
çıkarak hızla bölünmesiyle oluşan kanserli hücrede
birçok anormal doku antijeni belirmektedir. Tümör
hücrelerinde yeni yeni antijenler oluşmakta ve
normal antijenlerin kaybına veya değişikliğine neden
olabilmektedir. Erken fötal dönemde, normalde
bulunan protoonkogenlerin ( kansere sebep olabilme
potansiyeli olan gen) farklılaşmasıyla anormal
genler oluşmakta ve bunlara selüler onkogenler adı
verilmektedir.
İmmün sistem (bağışıklık sistemi) ve kanser
oluşumu arasındaki ilişki:
Bağışıklık sistemi yabancı doku antijenlerini
kolayca tanıyabilir ancak, tümör dokusunu
organizmadan kolayca atamaz. İnsanda bir saniyede
bir milyara yakın hücre çoğalması olmakta ve somatik
olarak bunların birkaçı, günde yüzlercesi mutasyonla
farklı hücreler oluşturmaktadır. Bu farklı
hücrelerin temizlenmesinde hücresel immün cevap
mekanizması rol oynamaktadır. Buna, immün sistemin
kansere karşı “immün denetimi” denmektedir. İmmün
sistem, tümör oluşumunu denetlemekte, aynı zamanda
tümör hücresi ve antijenlerine karşı immün cevap
çıkarmaktadır. Hücresel immün cevap baskılandığı
zaman kanser oluşumu artmaktadır.
Yenidoğan ve yaşlılık dönemlerinde immün cevap
mekanizması zayıflamaktadır. Yaşlılarda prostat
kanseri, çocuklarda nöroblastoma sık görülmektedir.
İmmün sistemi baskılayıcı ilaç kullananlarda tümör
oluşumu riski artmaktadır. İmmün sistem bozukluğu
olan hastalarda da bazı kanser tipleri
gelişebilmektedir.
Kanser neden öldürür?
Kanser hastalarının çoğu, kalp hastalığı veya
başka enfeksiyonlar gibi kanserle ilgisi olmayan
nedenlerden dolayı ölür. Tümörün bulunduğu bölge ve
tümörün yayıldığı bölgenin büyüklüğü ölümü direkt
veya indirekt olarak etkileyen nedenlerdir. Ölümün
temel nedeni, beyin, akciğer, karaciğer gibi hayati
önemi büyük olan organlarda tümör oluşması veya
tümörün bu organlara yayılmasıdır.
ORGANİK YAŞAM MERKEZİ BİTKİSEL ÜRÜNLER
Adres
Menderes Cad.M. Akif Ersoy
Cad. Akıncılar Sitesi D blok No:4/E
